Çocuklarda Uyku Düzeni: Davranış ve Duygunun Gizli Belirleyicisi
Öfke nöbetleri, dikkat sorunları ve huzursuzluğun arkasında çoğu zaman yetersiz uyku vardır. Yaşa göre uyku ihtiyacı ve sağlıklı uyku rutini kurmanın yolları.
Davranış sorunlarıyla başvuran çocukların değerlendirmesinde ilk sorduğum sorulardan biri uykudur. Çünkü uykusuz bir çocuk, kaygılı, öfkeli ve dikkatsiz görünür; sorun aslında uykudadır.
Yaşa göre uyku ihtiyacı
| Yaş | Günlük uyku |
|---|---|
| 1–2 | 11–14 saat |
| 3–5 | 10–13 saat |
| 6–12 | 9–12 saat |
| 13–18 | 8–10 saat |
Sağlıklı uyku rutininin bileşenleri
- Aynı saat: Hafta sonu dâhil en fazla 1 saat sapma.
- Aynı sıra: Banyo, pijama, kitap, ışık. Sıra değişmez; tartışma azalır.
- Ekransız 60 dakika: Mavi ışık melatonini baskılar.
- Serin, karanlık, sessiz oda.
- Yatak yalnızca uyku için: Ceza alanı ya da oyun alanı değil.
Sık karşılaşılan sorunlar
Uykuya dalamama
Çoğunlukla kaygı ya da aşırı uyarılma. Yatmadan önce “endişe kutusu” (kaygıları kâğıda yazıp kutuya koyma) işe yarar.
Gece uyanmaları
Küçük çocuklarda ebeveynin yanında uyumaya alışmaktan kaynaklanır. Kademeli geri çekilme yöntemi, birkaç haftada çözüm sağlar.
Ergende gece kuşu düzeni
Ergenlerin biyolojik saati geç kayar; sorun biraz da okul saatleridir. Sabah ışığı, hafta sonu sapmasını sınırlamak ve gece ekran yasağı en etkili üçlüdür.
Ne zaman uzmana?
Horlama, uykuda nefes durması, sürekli kâbus ya da uyurgezerlik için önce çocuk doktoru. Uyku sorununun arkasında kaygı ya da düzen sorunu varsa ebeveyn danışmanlığı ile birkaç görüşmede belirgin iyileşme görülür.
Etiketler: ebeveynlikrutinuyku
