Çocuk ve Ergenlerde Depresyon: Üzgün Olmaktan Fazlası
Ergende depresyon üzüntü yerine öfke, sıkılma ve içe kapanma olarak görünebilir. Belirtileri tanımak, konuşmak ve doğru desteği bulmak.
Yetişkinlerde depresyonun en bilinen yüzü üzüntüdür. Çocuk ve ergenlerde ise tablo farklı: sinirlilik, her şeyden sıkılma, bedensel yakınmalar ve okul başarısında düşüş çoğu zaman üzüntüden önce gelir. Bu yüzden sıklıkla “ergenlik işte” diye geçiştirilir.
Belirtiler
- İki haftadan uzun süren çökkün ya da sinirli duygudurum
- Eskiden keyif aldığı şeylerden uzaklaşma
- Uyku ve iştahta belirgin değişim
- Yorgunluk, enerji kaybı
- Değersizlik ya da suçluluk ifadeleri
- Konsantrasyon güçlüğü, notlarda düşüş
- Arkadaşlardan ve aileden kopma
- Ölüm ya da kendine zarar verme ile ilgili ifadeler
Nasıl konuşulur?
“Senin neyin var?” yerine “Son zamanlarda sana zor geliyor gibi, yanılıyor muyum?” Çocuğun inkârını kişisel almayın; kapıyı açık bırakın. Kendine zarar verme ile ilgili doğrudan sormaktan çekinmeyin; sormak riski artırmaz, azaltır.
Ebeveyn ne yapmalı?
- Yargılamadan dinleyin; “Her şey yolunda, abartıyorsun” demeyin.
- Rutini koruyun: uyku, yemek, hareket, okul.
- Küçük, ulaşılabilir hedefler belirleyin.
- Sosyal bağlantıyı zorlamadan destekleyin.
- Profesyonel yardımı geciktirmeyin.
Tedavi
Hafif-orta düzey depresyonda bilişsel davranışçı terapi ve kişilerarası terapi güçlü kanıta sahiptir. Orta-ağır tablolarda çocuk psikiyatristi ile iş birliği içinde çalışılır. Ailenin sürece katılımı, iyileşmeyi hızlandıran en önemli etkendir.